Wil – Jeroen Olyslaegers

Wil.pngEen niet-alledaags boek. Dat is het minste wat je kan zeggen over het boek ‘Wil’ Van Jeroen Olyslaegers. In heel wat aankondigingen wordt het boek vergeleken met Hugo Claus’ ‘Het verdriet van België’. Een vergelijking die volgens mij niet opgaat. Een belangrijk verschil is immers dat Olyslaegers geen beroep kan doen op eigen ervaring wegens geboren in 1967. Dat is ook de meerwaarde aan ‘Wil’. Dat het geschreven is door iemand die zich moet baseren op overlevering en die niet rechtsreeks betrokken was.

Uitersten

Wilfried Wils, zichzelf beschouwend als dichter in spe, probeert de oorlog door te komen als hulpagent bij de Antwerpse politie. In die functie wordt hij al snel geconfronteerd met de jodenvervolgingen in de stad. Zijn artistieke mentor, Nijdig Baardje, heeft hem geholpen om een job bij de politie te pakken te krijgen. Nijdig Baardje is een fanatiek jodenhater en werkt actief mee aan het aanpakken van de joden. De jonge Wils valt voor de mooie Yvette. De zus van zijn collega bij de politie, Lode. Die helpt nu net joden onderduiken en heeft connecties bij de weerstand. Wilfried Wils slaagt er niet in te kiezen en raakt verwikkelt in de activiteiten van twee uitersten.

Dubbelzinnigheid

Jeroen Olyslaegers bewijst met zijn hoofdpersonage dat de Tweede Wereldoorlog niet zo zwart-wit is als soms voorgesteld. Dubbelzinnigheid, het bewust niet willen kiezen, de verscheurdheid,… is één van de rode draden doorheen het boek. En toch kiest de auteur duidelijk kant. Hij laat de dubbelzinnigheid van het hoofdpersonage niet ongestraft. Olyslaegers laat de jonge romanticus Wils weliswaar overduidelijk winnen van de politieke activist. Maar aan de andere kant wordt de oude Wils meedogenloos afgestraft voor het meelopen met de groep van Nijdig Baardje..630.jpg

Boonsiaans

Als je het boek leest, verwondert het niet dat Jeroen Olyslaegers zijn eerste stappen heeft gezet bij het ‘Louis-Paul Boon Documentatiecentrum’. De invloeden van Boontje in de schrijfstijl van deze auteur zijn onmiskenbaar. Olyslaegers vindt een prachtig evenwicht tussen het gebruik van het klassieke Nederlands en een volks taalgebruik. Ik vond het alleszins heerlijk om Vlaams/Antwerpse woorden terug te vinden in de dialogen. En zeker het woordgebruik van die periode. Regelmatig passeert er een woord dat in het beste geval nog door senioren gebezigd wordt, maar al lang bij de jonge generaties betekenisloos is.

Originaliteit

Wat van Jeroen Olyslaegers alleszins een uitstekend schrijver maakt, is zijn originaliteit. Dit is geenszins een eerste roman over de oorlogsperiode in ons land is, maar je hebt nooit het gevoel een zoveelste boek over ‘den oorlog’ te lezen. Het blijft een heel mooie en originele insteek. Een wending die je nergens anders hebt gelezen. En heel sterk geschreven. Ik kijk alvast uit naar Olyslaegers’ volgende roman die zich zal afspelen in het Antwerpen van de 16de eeuw. Mijn lievelingsperiode uit onze geschiedenis.

Advertenties